Ziemia międzyrzecka jest regionem o bogatej przeszłości historycznej, bowiem Międzyrzecz należy do najstarszych wymienionych przez źródła grodów na ziemiach polskich. Mówi o nim niemiecki kronikarz Thietmar, który w roku 1005 uczestniczył w wyprawie cesarza Henryka II na Polskę. Następną wiadomość zawdzięczamy Gallowi Anonimowi. Opisuje on wyprawę Bolesława Krzywoustego w roku 1094 na Pomorze, podczas której oblegał i zdobywał międzyrzecki gród. Po utracie przez Bolesława Rogatkę w roku 1249 ziemi lubuskiej międzyrzecki gród pełnił funkcję zachodniej strażnicy Polski. Już w roku 1232 Teodoryk wymieniany jest jako kasztelan międzyrzecki. Nie są znane dokładne granice kasztelanii międzyrzeckiej, jednak z racji swego nadgranicznego położenia odgrywała ona dużą rolę polityczną i jej kasztelan zajmował liczące się miejsce w senacie Rzeczypospolitej. Istniejąca w pobliżu grodu osada targowa w Międzyrzeczu w 1248 roku otrzymała prawa miejskie. Miasto, gród i kasztelania w połowie XIV wieku wchodzą w skład powiatu i województwa poznańskiego. W tym czasie Międzyrzecz stał się siedzibą bardzo bogatego starostwa, z którego wysokie dochody czerpali powoływani na starostów międzyrzeckich wysocy dostojnicy państwowi, wśród nich kanclerz Jan Zamoyski i hetman Jan Stanisław Jabłonowski. Starosta, urzędnik królewski w terenie, oprócz dochodów z dóbr starościańskich posiadał prawa patronatu nad kościołem parafialnym, sprawował sądownictwo i mianował burmistrza. Siedzibą starostów był zamek, jednak pod koniec XVII wieku nie nadawał się do zamieszkania. Dlatego też starosta międzyrzecki Maciej Radomicki rozpoczął budowę nowej rezydencji, którą ukończył jego następca Stanisław Wincenty Jabłonowski. Powstające w XIV wieku powiaty nie zastąpiły dawnych kasztelanii. Te ostatnie były jednostkami władzy państwowej, natomiast powiaty to organizacje samorządowe utworzone przez stan szlachecki i służące interesom szlachty. W czasie powstawania powiatów Międzyrzecz był już dużym miastem królewskim, mógłby, więc pełnić rolę stolicy administracyjnej. Jednak powiat międzyrzecki wówczas nie powstał, czego przyczyną była zbyt mała liczba szlachty. Utworzenie powiatu międzyrzeckiego było wynikiem dwóch ważnych wydarzeń historycznych. Pierwszym był rozbiór Rzeczypospolitej, drugim uchwalenie Konstytucji 3 Maja podczas obrad Sejmu Czteroletniego. Granice nowego województwa poznańskiego i powiatu międzyrzeckiego z 1791 roku wykreślone zostały na podstawie map z końca XVIII i początku XIX wieku, opisu parafii J. Łukaszewicza oraz opracowania Wielkopolskiego Ośrodka Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Poznaniu. Przybliżoną powierzchnię powiatu i liczbę ludności obliczono na podstawie wymienionego wyżej opracowania. Powierzchnia powiatu mogła wynosić około 75 mil² (4100 km²). Zamieszkiwało go około 95000 mieszkańców. W tym kształcie przetrwał do drugiego rozbioru Rzeczypospolitej, kiedy to z jego części południowej utworzono powiat babimojski, niewielką część wschodnią przyłączono do powiatu poznańskiego (parafia Pniewy), a część południowo-wschodnią do powiatu kościańskiego (parafie Opalenica, Grodzisk, Rakoniewice, Wielichowo i Kamieniec). Na mocy podpisanego w styczniu 1793 roku w Petersburgu traktatu rozbiorowego pomiędzy Prusami i Rosją tereny Wielkopolski otrzymały nazwę Prusy Południowe, w których powołano dwie kamery wojenno-ekonomiczne z siedziba w Poznaniu i Piotrkowie (Trybunalskim). Powiat międzyrzecki zajmował powierzchnię w przybliżeniu 2106 km² i liczył 39000 mieszkańców. Zasadnicze zmiany administracyjne nastąpiły w roku 1817, kiedy na obszarze Wielkiego Księstwa Poznańskiego w Rejencji Poznańskiej utworzono 17 powiatów. Powiat międzyrzecki utracił na rzecz powiatu międzychodzkiego Bledzew, Skwierzynę, Przytoczną, Międzychód, Sieraków, Lubosz i Kamionną, zyskał zaś z powiatu babimojskiego: Brójce, Trzciel, Zbąszyń i Kręcko.